अमेरिकेने भारतीय आयाती वरील सध्याचे सरासरी 25% शुल्क कमी करून सुमारे 15%-16% दरम्यान आणण्याचा तत्त्वतः प्रस्ताव मान्य केला आहे. रिपोर्टनुसार
अमेरिकेसोबत चालू असलेल्या व्यापार चर्चांमध्ये भारताने आपल्या निर्यात मालावर लागू असलेल्या शुल्कांमध्ये मोठी कपात करण्याचा मार्ग मोकळा केला आहे. ‘AppIndia’ (अर्थात, भारतीय वाणिज्य मंत्रालयाच्या चर्चेतील अॅप-आधारित व्यापार धोरण) अंतर्गत सुरू असलेल्या चर्चेच्या अनुसार, अमेरिकेने भारतीय आयातीनवरील सध्याचे सरासरी 25% शुल्क कमी करून सुमारे 15%-16% दरम्यान आणण्याचा तत्त्वतः प्रस्ताव मान्य केला आहे .
कराराचे तपशील मिंटच्या अहवालानुसार, या संभाव्य करारामुळे अमेरिका आणि भारत यांच्यातील व्यापाराला मोठे प्रोत्साहन मिळणार आहे . दोन्ही देशांमध्ये गेल्या काही महिन्यांपासून तेल आयात, संरक्षण खरेदी आणि निर्यात उद्धृत वस्तूंवरील शुल्क विषयक वाद सुरू होते. अमेरिकी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या प्रशासनाने भारताकडून येणाऱ्या काही औद्योगिक आणि धातूवर्गीय वस्तूंवर कठोर शुल्क लागू केले होते, त्यानंतर भारतानेही प्रत्युत्तरात्मक शुल्क लागू करण्याचा इशारा दिला होता .दोन्ही देशांनी या स्थितीला व्यापार संघर्षात परिवर्तित होण्यापासून रोखण्यासाठी, द्विपक्षीय चर्चेच्या मार्गाने तोडगा काढण्याचे ठरवले. अमेरिकेच्या ताज्या भूमिकेनुसार, शुल्क दर कमी करणे हे 'फेअर ट्रेड अॅडजस्टमेंट'च्या चौकटीत येते, म्हणजेच भारतावरील करभार 15%-16% दरम्यान मर्यादित राहील.
भारतीय अर्थव्यवस्थेवर परिणाम: जर हा करार अंतिम झाला, तर भारतातील इलेक्ट्रॉनिक्स, वस्त्र, रसायन, आणि अभियांत्रिकी वस्तू निर्यातदारांना विशेष फायदा होईल. अमेरिकेचा बाजार हा भारताचा सर्वात मोठा निर्यात गंतव्य ठिकाण असल्याने, शुल्क कपात झाल्यास निर्यातीत 10%-12% वाढ होण्याची शक्यता उद्योग तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे .तसेच भारताकडून रशियन तेल आयातीबाबत अमेरिकेची नाराजी दाखवत लागू केलेल्या दंडात्मक शुल्कांनाही या करारांतर्गत सवलत मिळण्याची अपेक्षा आहे. त्यामुळे ऊर्जा व्यापार साखळीवरही सकारात्मक परिणाम होईल.भू-राजकीय परिणामया घडामोडी अमेरिका-भारत भागीदारीचे महत्त्व अधोरेखित करतात. चीनविरोधी धोरणात्मक संधींमध्ये अमेरिकेला भारताचा अधिक जवळचा सहकारी बनवायचा आहे, आणि व्यापार सवलत हे त्याच दिशेने एक राजकीय संदेश म्हणूनही पाहिले जात आहे .
निष्कर्ष: संपूर्ण करारावर स्वाक्षरी पुढील काही आठवड्यांत अपेक्षित आहे. त्यानंतर भारताच्या आर्थिक वाढीसाठी मोठा दिलासा मिळण्याची आणि निर्यात क्षेत्रात नवा उत्साह निर्माण होण्याची शक्यता आहे. या घडामोडींमुळे डॉलर-रुपया समतोल आणि व्यापार तुटीवरही सकारात्मक परिणाम होईल अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे
